มหายุคพาลีโอโซอิก

           มหายุคพาลีโอโซอิก (อังกฤษ: Paleozoic Era; จากภาษากรีก palaio (παλαιο), "เก่าแก่" และ zoe (ζωη), "ชีวิต", หมายถึง "ชีวิตโบราณ" เป็นมหายุคแรกสุดจาก 3 มหายุคในบรมยุคฟาเนอโรโซอิก ซึ่งเป็นยุคทางธรณีกาลของโลก ช่วงเวลาของมหายุคพาลีโอโซอิกอยู่ในช่วง 542-251 ล้านปีมาแล้ว และแบ่งย่อยออกเป็นหกยุคเรียงตามลำดับเก่า-ใหม่ ได้แก่ ยุคแคมเบรียน ยุคออร์โดวิเชียน ยุคไซลูเรียน ยุคดีโวเนียน ยุคคาร์บอนิเฟอรัส และ ยุคเพอร์เมียนเมื่อโลกมีอายุ ประมาณ 4,000 ล้านปี  มีสิ่งมีชีวิตขนาดใหญ่หลายชนิดจำนวนมากเริ่มปรากกฎ มันเป็นหลักฐานที่เกิดเป็นฟอสซิล จากที่ไม่เคยมีมากในหินที่มีอายุแก่กว่านี้เลย  ช่วงเวลา 289 ล้านปีในมหายุคพาลีโอโซอิก เกิดบรรพบุรุษของสิ่งมีชีวิต ได้แก่ ฟองน้ำ ปะการัง หอย แมลง ปลา สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ สัตว์เลื้อคลาน พืชที่มีท่อน้ำเลี้ยง พืชไม่มีเมล็ด และมีเมล็ด (แต่ยังไม่มีดอก) 

 นักธรณีวิทยาศึกษาหินในมหายุคนี้ ทราบว่าแผ่นดินในมหายุคพาลีโอโซอิกในช่วงแรกส่วนมากอยู่บริเวณขั้วโลกใต้ ต่อมาได้เคลื่อนตัวมารวมกันเป็นมหาทวีปที่เรียกว่าพันเจียในช่วงปลายของมหายุค  โลกในมหายุคนี้ผ่านสภาพภูมิอากาศที่หนาวเย็น ร้อนชื้นอุดมสมบูรณ์ ไปจนถึงร้อน และแห้งแล้ง  ไปจนถึงมีเหตุการณ์สูญพันธุ์ครั้งใหญ่ของสิ่งมีชีวิต ได้เกิดขึ้น ถึง 3 ครั้ง และครั้งที่ 3 จัดเป็นการสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ที่สุดเท่าที่มีหลักฐานในปัจจุบัน ในปลายมหายุคพาลีโอโซอิกแม้ว่านักธรณีวิทยาจะแบ่งเวลาในอดีตของโลกออกเป็น 3 บรมยุค แต่ในบรมยุคอาร์คีโอโซอิกและโพรเทอโรโซอิกมีแต่สิ่งมีชีวิตชั้นต่ำขนาดเล็ก และไม่มีหลักฐานฟอสซิลปรากฏมากนัก เนื่องจากกระบวนการธรณีแปรสัณฐาน (Plate Tectonics) ทำให้เกิดวัฏจักรการสร้างและทำลายแผ่นเปลือกโลก หินบนโลกส่วนใหญ่จึงมีอายุไม่เกิน 500 ล้านปี นักธรณีวิทยาจึงเรียกช่วงเวลาของสองบรมยุคนี้ว่า พรีแคมเบียน (Precambian period) ซึ่งหมายถึง ช่วงเวลาก่อนที่จะถึงยุคแคมเบียน (Cambian)  และแบ่งช่วงเวลาของบรมยุคฟาเนอโรโซอิกออกเป็น 3 มหายุค ซึ่งแบ่งย่อยเป็น 11 ยุค  โดยพิจารณาจากประเภทของฟอสซิลซึ่งแตกต่างกันอย่างชัดเจน ดังตาราง